อันตราย “ลูกเนียง” อร่อยปาก ลำบากไต!

แชร์ข่าวนี้

ในช่วงฤดูฝนแบบนี้ พญ.ณัฐกานต์ ชื่นชม หรือ “หมอเบียร์” อายุรกรรมโรคติดเชื้อ รพ.แม่สอด จ.ตาก ออกมาให้ข้อมูลผ่านเฟซบุ๊ก @Nuttagarn Chuenchom เตือนประชาชนเกี่ยวกับการกิน “มะตึ่งยาง” หรือ “ลูกเนียง” แม้ว่าอร่อยปาก แต่ลำบากไต เพราะเมื่อเข้าหน้าฝน เดือน พ.ค.ของทุกปี เรามักจะเจอโรคประจำถิ่น หากยุงทำให้เกิดไข้เลือดออกฉันใด ลูกเนียงหรือมะตึ่งยางก็ทำให้ไตวายได้ฉันนั้น

ลูกเนียง (djenkol bean) เป็นที่ชื่นชอบของใครหลายคน รสชาติคล้ายกับสะตอ ลูกเหรียง นิยมนำมาต้มจิ้มน้ำพริก หรือกินดิบ ซึ่งการกินแบบดิบ ๆ หรือสุกไม่ทั่วมันก่อพิษได้

เคสนี้เป็นผู้ชายไทย อายุ 30 ปี ไม่เคยมีโรคประจำตัวใด ๆ แข็งแรงมาก กินลูกเนียงดิบปริมาณมากจิ้มน้ำพริกอย่างอร่อยเมื่อ 2 วันก่อน หลังจากนั้น 1 วันต่อมาเริ่มปวดท้องน้อยหน่วง ๆ ตามมาด้วยปัสสาวะลำบากถึงขั้นเป็นเลือดแดงสด และไม่กี่ชั่วโมงต่อมาปัสสาวะไม่ออก จึงรีบมาหาหมอ หลังจากใส่ท่อปัสสาวะพอมีปัสสาวะให้ตรวจก็พบเป็นตะกอนเหลืองขุ่น และส่องดูด้วยกล้องจุลทรรศน์พบผลึกรูปเข็มจากกรดอะมิโนที่ชื่อ “กรดเจงโคลิก” เต็มไปหมด มีเม็ดเลือดแดงปนออกมาจำนวนมาก ตรวจเลือดพบว่ามีภาวะไตวายเฉียบพลัน ค่าขึ้นไปถึง 9.2 ในขณะที่คนปกติน้อยกว่า 1.0 ตอนนี้กำลังให้สารชนิดด่าง (ไบคาร์บอเนต) ดริปทางหลอดเลือดดำเพื่อช่วยให้ผลึกเหล่านั้นละลายและไม่อุดตันท่อไต เช้านี้ปัสสาวะเริ่มออกมากขึ้นและเหลืองปนแดงจาง รอลุ้นกันว่าจะได้ฟอกไตหรือไม่ นอกจากเคสนี้ก็มีเคสอื่น ๆ ที่นอนอยู่ในวอร์ดอีก 3 คน

พิษของลูกเนียงไม่ได้เกิดกับมนุษย์ทุกคน แต่เราไม่ทราบว่าจะเกิดกับใครบ้าง การเกิดไตวายเกิดจากกรดเจงโคลิกที่มีในลูกเนียงดิบ เมื่อปัสสาวะของคนไข้ที่มีสภาพเป็นกรด กรดอะมิโนตัวนี้ไม่สามารถละลายได้จึงทำให้ตกผลึกไประคายเคืองระบบปัสสาวะ ไปบาดทำให้เลือดออก ไปอุดตันแบบเฉียบพลัน ทำให้มีปัสสาวะเป็นเลือดและปัสสาวะไม่ออก ยิ่งกินมากอาการยิ่งรุนแรง อาการจะเกิดภายใน 2-14 ชั่วโมงหลังกินลูกเนียง ถ้ามีอาการจะต้องรีบมาโรงพยาบาลให้เร็วที่สุด รอช้าอาจจะไตวายหรือเสียชีวิตได้ ผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตมาก คือ เด็กเล็ก ๆ และผู้ที่มีภาวะไตเสื่อมอยู่แล้ว

การป้องกันไม่ให้เกิด คือ ทำลายกรดเจงโคลิกในลูกเนียงให้ได้มากที่สุดก่อนกิน ด้วยการต้มน้ำร้อนเดือดให้สุกมากกว่า 10 นาที หรือต้มในสารโซเดียมไบคาร์บอเนต หรือผ่าฝานบาง ๆ ตากแดดก่อนนำมาต้ม แต่จะสามารถทำลายพิษได้มากน้อยแค่ไหน เราวัดไม่ได้ แต่น่าจะมากกว่า 50% ดังนั้นประชาชนที่บริโภคพึงระวังให้มาก ๆ และต้องขอโทษพ่อค้าแม่ขายด้วยที่ต้องออกมาเตือนประชาชนตรงนี้ เพราะอยากให้ทุกท่านกินลูกเนียงอย่างถูกต้อง และพอประมาณ จะได้ไม่อร่อยปากแต่ลำบากไต


แชร์ข่าวนี้

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *